Noc Muzeów 2026 w Instytucie Zachodnim w Poznaniu

W programie m.in. jubileuszowa wystawa z okazji 80-lecia Instytutu, zwiedzanie „Gabinetu Ministra Skubiszewskiego” z cennymi pamiątkami po pierwszym szefie dyplomacji III RP oraz prezentacja unikalnych fotografii z powojennych ekspedycji badawczych na Ziemie Odzyskane.

Na odważnych czeka nocne zwiedzanie archiwum z latarkami, a miłośnicy historii poznają realia życia w Wielkopolsce pod niemiecką okupacją. To rzadka okazja, by zajrzeć za kulisy pracy jednej z najważniejszych instytucji naukowych w Polsce.

Plan Nocy Muzeów w Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego

• godz. 17:00–21:00 – Wystawa „Pionierzy Ziem Zachodnich i Północnych”
  .
  Jak zaczyna się życie od nowa? Wystawa opowiada o losach ludzi, którzy po wojnie budowali nowe życie na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Ekspozycja przybliża zarówno heroiczne aspekty ich działalności, jak i złożone, często kontrowersyjne konteksty tamtego okresu. Na wystawie wykorzystano fotografie oraz dokumenty z lat 40., dokumentujące pierwsze lata życia na nowych terenach, ukazujące ludzi, którzy podjęli trud zagospodarowania miejscowości przyłączonych do Polski w 1945 r.
  .
• od godz. 17:00–21:00 – Wystawa „Skarby Gabinetu i Archiwum prof. Krzysztofa Skubiszewskiego”
  .
  Podczas spotkania zaprezentowana zostanie spuścizna po prof. Krzysztofie Skubiszewskim – pierwszym szefie polskiej dyplomacji po 1989 roku i jednym z architektów nowej polityki zagranicznej. Zbiór, przekazany Instytutowi Zachodniemu przez rodzinę Profesora, obejmuje dokumenty z okresu jego działalności ministerialnej, odręczne notatki, korespondencję oraz bogaty księgozbiór. W specjalnie udostępnionym „Gabinecie Ministra Skubiszewskiego” będzie można zobaczyć także osobiste pamiątki, meble, portrety rodzinne i fotografie oraz posłuchać opowieści o jego życiu i dorobku.
  .
• godz. 17:30 – Podziemne Tajemnice: Zwiedzanie Archiwum Instytutu Zachodniego z latarkami
  .
  Zejdź z nami do podziemi Instytutu Zachodniego i odkryj historie ukryte w archiwach. W ciemności, z latarką w ręku, przemierzymy korytarze pełne dokumentów i opowieści z przeszłości.

  Podczas zwiedzania Małgorzata Bukiel zaprezentuje materiały z archiwum Ziem Zachodnich i Północnych, fotografie z pierwszych lat po wojnie ukazujące zniszczenia i odbudowę miast oraz wyjątkowe pamiętniki osadników z lat 50. i 60

• godz. 18:00 – Pionierzy – pierwsi mieszkańcy Ziem Zachodnich i Północnych. Walizka pioniera – co zabrać w nieznane?
  .
  Małgorzata Bukiel opowie o pionierach, czyli ludziach, którzy po II wojnie światowej jako pierwsi znaleźli się na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Na przykładach pamiętników z archiwum Ziem Zachodnich i Północnych IZ przedstawi, jak wyglądała podróż oraz pierwsze lata życia na ziemiach zwanych wówczas odzyskanymi. W trakcie prelekcji uczestnicy zostaną zaproszeni do samodzielnej refleksji nad walizką przesiedleńca i będą mogli zdecydować co zabrać ze sobą w podróż w nieznane.
  .
• godz. 19:30 – Podziemne Tajemnice: Zwiedzanie Archiwum Instytutu Zachodniego z latarkami
  .
  Zajrzyj do archiwum od innej strony i odkryj jego mniej oczywiste historie. W półmroku, z latarką w ręku, przejdziemy przez podziemia Instytutu Zachodniego, śledząc ślady wydarzeń z przeszłości.

  Podczas zwiedzania Bogumił Rudawski zaprezentuje oryginalne dokumenty z okresu okupacji niemieckiej oraz opowie, dlaczego archiwum Instytutu Zachodniego jest tak ważne – nie tylko dla historyków, ale dla każdego z nas.
  .

• godz. 20:00 – Wysiedleni. Losy mieszkańców Wielkopolski w czasie wojny
  .
  Wysiedlenia były jednym z najbardziej powszechnych i trudnych doświadczeń Wielkopolan i Poznaniaków w czasie wojny. Symbolem tułaczych losów naszych przodków stał się obóz na Głównej (Lager Glowna). Ale dlaczego wysiedlano Polaków? Kto organizował „ewakuacje” ludności? Czy poza obozem na Głównej istniały inne obozy? I jak wyglądało wysiedlenie w mieście, a jak na wsi? Na te pytania będziemy szukać odpowiedzi, a w naszych poszukiwaniach sięgniemy do dokumentów historycznych – zdjęć z wysiedleń i imiennych list deportacyjnych.

Zwiedzanie w godzinach 17:00 – 21:00

Wykonawca / Organizator:

Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego