Noc Muzeów 2026 w Centrum Kultury Zamek

Program Nocy Muzeów w Centrum Kultury Zamek:

• od godz. 12:00 – 24:00 – Zwiedzanie historycznych przestrzeni Zamku / wstęp bezpłatny
  .
  Zamek Cesarski, jedna z najbardziej niezwykłych budowli Poznania, powstał w latach 1905−1910 jako rezydencja ostatniego niemieckiego cesarza Wilhelma II.Po pierwszej wojnie światowej Zamek zmienił swoją funkcję – dawne cesarskie apartamenty na 1. piętrze stały się pomieszczeniami przeznaczonymi dla Prezydenta Rzeczypospolitej, a znaczna część pozostałych przestrzeni użytkowana była przez Uniwersytet Poznański.W czasie II wojny światowej gmach został całkowicie przebudowany przez nazistów.

  Po zakończeniu wojny Zamek przez krótki czas zajmowany był ponownie przez Uniwersytet Poznański, by w 1948 roku stać się siedzibą władz miejskich. Na początku lat 60. ubiegłego stulecia gmach ponownie zmienił użytkownika, którym stał się Pałac Kultury. W połowie lat 90. Pałac Kultury został przekształcony w Centrum Kultury ZAMEK, który do dziś użytkuje zabytkowe wnętrza. Dzięki środkom unijnym i nieustannym staraniom w XXI wieku Zamek przeszedł dwie metamorfozy znacząco uatrakcyjniające dawną rezydencję cesarską.

  .

• od godz. 12:00 – 24:00 – Galeria Fotografii pf: zwiedzanie wystawy Mii Dudek „Saturation / Zawilgocenie”  / wstęp bezpłatny
  .
  Co dzieje się z domem, gdy zaczyna nasiąkać pamięcią?Wystawa „Saturation / Zawilgocenie” bada moment, w którym struktury ‒ architektoniczne, psychiczne i biologiczne ‒ osiągają punkt nasycenia.Wilgoć staje się tu nie tylko stanem materii, lecz procesem: powolnym przenikaniem, osadzaniem się i destabilizacją formy, ujawniającą to, co ukryte pod powierzchnią. Zawilgocenie nie oznacza zniszczenia, lecz transformację ‒ proces, w którym to, co wyparte, przesiąka przez ściany jak trauma przez ciało, jak wilgoć przez mur.

  Wystawa traktuje dom jako organizm ‒ miejsce budowy i rozpadu jednocześnie; konstrukcję nasiąkniętą doświadczeniem, w której granica między wnętrzem a strukturą ulega rozmyciu. Woda, wyciek i osad stają się figurami pamięci, a architektura odsłania się jako ciało w nieustannym procesie wewnętrznej przebudowy.

  W monumentalną architekturę Zamku Cesarskiego wystawa wprowadza stan miękkości. Staje się cichym, lecz konsekwentnym gestem podważenia ‒ ujawnia porowatość i kruchość nawet najbardziej solidnej konstrukcji poprzez powolne, nieodwracalne przesiąkanie. Architektura przestaje być neutralną formą, a staje się ciałem podlegającym infiltracji.

  .

• od godz. 12:00 – 24:00 – Zwiedzanie wystawy „AI – Algorytmy Iluzji”  / wstęp 7 zł
  .
  Często zapominamy, że za efektami pracy sztucznej inteligencji, które wyskakują niczym królik z kapelusza iluzjonisty, kryją się algorytmy, infrastruktura, ludzka praca i realne koszty społeczne oraz środowiskowe.Wystawa „AI – Algorytmy Iluzji” zaprasza do krytycznego spojrzenia na sztuczną inteligencję jako fenomen kulturowy, polityczny i artystyczny. Poprzez prace współczesnych artystów i artystek odkrywamy, co naprawdę kryje się za technologicznymi narracjami – od władzy i wiedzy, przez wysiłek i więzi, aż po wyobrażenia przyszłości.To opowieść nie tylko o technologii, ale o nas samych i o tym, co znaczy być człowiekiem w świecie algorytmów, danych i połączeń.

  Czy ufasz AI? Jak wyobrażasz sobie przyszłość z AI? Co czujesz, myśląc o AI?
  Przyjdź i wejdź do świata „Algorytmów Iluzji”.

   

Więcej o wystawie:

AI – Algorytmy Iluzji | wystawa czasowa

Program specjalny: Zamkowa noc z robotyką i nie tylko – wstęp wolny

Podczas Nocy Muzeów naukowcy(-czynie) opowiedzą o tym, jak współczesna robotyka zmienia nasze codzienne życie. Porozmawiamy o relacji człowieka z maszyną, o robotach wspierających codzienną pracę i o tym, jak odpowiedzialnie projektować przyszłość. Będzie to doskonała okazja, by zobaczyć, jak wygląda świat, w którym roboty stają się naszymi partnerami – i zadać pytania tym, którzy badają to na co dzień. Podczas Nocy Muzeów odbędzie się również pokaz filmów festiwalowych Ars Electronica: Animation Festival 2025 on Tour.

• godz. 18:30 – 19:45 | ANIMACJE PANIC – Prix Ars Electronica Selection 2025
• godz. 22:30 – 23:45 | ANIMACJE PANIC – Prix Ars Electronica Selection 2025

prowadzenie: Adrianna Skórnicka / Sala Wielka

Prezentujemy wybór najciekawszych prac z konkursu Prix Ars Electronica 2025 w kategorii PANIC – Prix Ars Electronica Selection, koncentrujące się wokół motywów katastrofy ekologicznej i społecznego niepokoju. Całość tworzy wielowątkową panoramę animacji jako medium krytycznej refleksji nad światem na styku sztuki, technologii i społeczeństwa.

Każda z animacji opowiada inną historię, niezależnie od tego, czy przedstawiają góry plastiku, przestarzałe technologie, czy przemysłowe odpady, prace te wspólnie konfrontują nas z widmem katastrofy ekologicznej i upadku społecznego, tworząc spójną panoramę, w której widz instynktownie ulega narastającemu poczuciu PANIKI.

Animacje:

• Supper, Erick Oh (USA), 6’
• The Cast of the Invisible, Lau Wai (HK), 13’
• Aria 夢姬, Yu Shien Yang & Jin Keon (TW/KR), 7’
• Corpus and the Wandering, Jo Roy (CA), 7’
• Auntlantis, Niceaunties (SG), 5’
• Light Up New York For But A Moment, Zhuyuan Liu (CN), 8’
• Greetings from the New World, Matthieu Mantovani (FR), 5′
• CORE DUMP, Alona Rodeh (IL/DE), 4′
• Shockwave, Mihai Grecu (RO), 5′

• godz. 20:00 – Ćwiczenia z (nie)śmiertelności

prowadzenie: dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska / Sala Wielka

Czy chciałbyś/chciałabyś porozmawiać z kimś, kto od dawna nie żyje? A gdyby to Ciebie odtworzono w wersji cyfrowej za 100 lat i zaproszono do rozmowy? Czy jestem gotowy(-a), aby moją historię reprodukowano, przekazując z pokolenia na pokolenie? Czy chcę pozostać dla kogoś partnerem, kochankiem, przyjacielem, pracownikiem? Czy chciałbym/chciałabym wychowywać własne dzieci po śmierci?

Dzięki rozwojowi mediów cyfrowych i sztucznej inteligencji te pytania nabierają coraz bardziej praktycznego wymiaru. Od wieków ludzkość marzy o nieśmiertelności, ale nigdy wcześniej śmierć nie była celem tak zmasowanej naukowo-technologicznej ofensywy. Cyfrowo symulowani zmarli mogą dziś dzielić się wspomnieniami, śpiewać piosenki, zeznawać w sądach, opowiadać dzieciom bajki na dobranoc, a nawet brać udział w kampaniach politycznych. Są dostępni 24/7, w odległości jednego „kliknięcia”, gotowi, by zadomowić się na nowo w świecie żywych i pełnić zupełnie nowe funkcje.

Wykład „Ćwiczenia z (nie)śmiertelności” to zaproszenie do refleksji i dialogu. Wspólnie przyjrzymy się dylematom związanym z cyfrową obecnością po śmierci i zastanowimy się, jakie wartości chcemy chronić w epoce technologii, która coraz mocniej redefiniuje nasze rozumienie śmierci, umierania i żałoby.

• godz. 20:45 – Kiedy maszyna zaczyna być „kimś”, a czułość staje się zaprojektowana

prowadzenie: dr Magdalena Morze / Sala Wielka

Czy roboty będą rządzić światem? Nic nie wskazuje na to, by przejęły władzę i zniewoliły ludzkość dyktaturą maszyn. Ich moc tkwi w innym miejscu: zaczynają z nami budować relacje. W kontakcie z robotem uruchamiają się w nas ludzkie odruchy: odpowiadamy na „obecność”, budujemy rytuały, dopisujemy intencje i emocje. Co się w nas dzieje, że akceptujemy roboty tak szybko, ufamy, zapraszamy do nowych obszarów życia, chcemy, by były: towarzyszem, wsparciem, opiekunem. Jak design maszyn potrafi „oswoić” nawet to, co nieludzkie. Czy podążamy ku światu, który będzie „teatrem sztucznych emocji”, a czułość stanie się zaprojektowana?

• godz. 21:30 – Matematyka i informatyka w czasach sztucznej inteligencji

prowadzenie: dr Bartosz Naskręcki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu / Politechnika Warszawska / Sala Wielka

Ostatnie lata obfitują w zdumiewające w swojej śmiałości i skali doniesienia o tym, czy i jak AI, w szczególności metody oparte na wielkich modelach języka, mają zrewolucjonizować naukę, w tym informatykę i matematykę. Proponowane spojrzenie łączy doświadczenie praktykującego matematyka jak i zaangażowanego beta-testera takich systemów. Zaprezentowane przykłady ukażą, jak oparte na transformerach sieci neuronowe potrafią wyprodukować sensownie wyglądający dowód matematyczny, a zarazem potrafią mylić się w co drugim zdaniu. W opowieść włączymy też metody formalizacji dowodów oparte na programowaniu funkcyjnym i zobaczymy, czy na horyzoncie nie pojawia się jednak wizja matematyki zmechanizowanej, w której człowiekowi pozostaje (tylko) wiecznym źródłem inspiracji.

• godz. 21:00 – 24:00 – Otwarty Dziedziniec przed Zamkiem

Sety DJ-skie i muzyczny chill na Dziedzińcu Otwartym

Kino Pałacowe: Seanse z cyklu „Wystawa na Ekranie” – bilety 15 zł

• godz. 21:30 – Caravaggio. Arcydzieła niepokornego geniusza / reż. David Bickerstaff, Phil Grabsky, Wielka Brytania 2025, 100′

Język angielski z polskimi napisami
Sala 1 – Kinowa

Malował świętych z brudem pod paznokciami, ponieważ uważał, że prawdziwa boskość znajduje się w tym, co surowe, realne i najzwyczajniej ludzkie. Takie podejście wymagało od niego odwagi, wymagało też stuprocentowego przekonania. I empatii, którą niewielu artystom przedtem i potem udało się wyrazić tak dobitnie. Realizacja tego bezprecedensowego filmu zajęła twórcom aż 5 lat. Kamery zabiorą widzów w podróż śladami malarza i jego arcydzieł: od Mediolanu i Rzymu, przez Neapol, aż po Maltę.

W filmie zobaczymy niemal wszystkie dzieła mistrza w jakości pozwalającej dostrzec każde pociągnięcie pędzla, a fabularyzowane sceny pomogą zrozumieć osobiste zmagania tego kontrowersyjnego artysty. „Caravaggio. Arcydzieła niepokornego geniusza” to pozycja obowiązkowa dla wszystkich miłośników sztuki i… dobrego thrillera. Caravaggio był reformatorem malarstwa europejskiego przełomu XVI i XVII wieku. W swoich obrazach wyrzekł się piękna ludzkiego ciała, idealizowanego przez malarzy renesansowych. W celu ukazania realizmu wprowadził do swych dzieł ostry światłocień. Malowidła Caravaggia cechuje połączenie fizycznej formy i psychologicznej treści. Jego styl stał się wzorem dla malarzy epoki baroku.

Arcydzieła Caravaggia należą do najbardziej rozpoznawalnych na świecie dzięki mistrzowskiemu operowaniu światłem i niezwykłemu realizmowi. Ten film to jednak nie tylko opowieść o sztuce, ale też śledztwo w sprawie awanturniczego życia i tajemniczej śmierci artysty. Eksperci analizują wskazówki ukryte w jego płótnach, by odkryć prawdę o człowieku, którego talent dorównywał sile jego zmagań z własnymi demonami.

• godz. 22:00 – Turner & Constable. Przełomowa wystawa / reż. David Bickerstaff, Wielka Brytania 2026, 93′

Język angielski z polskimi napisami
Sala 2 – Audiowizualna

Zapraszamy w filmową podróż do londyńskiego muzeum Tate Britain na najnowszą wystawę z okazji 250. rocznicy urodzin dwóch gigantów brytyjskiego malarstwa. Dokument z cenionej serii „Wystawa w Kinie” prezentuje splecione losy pejzażystów Turnera i Constable’a oraz ich arcydzieła w zbliżeniach niedostępnych dla zwykłego turysty.

Joseph Mallord William Turner (1775–1851) i John Constable (1776–1837) urodzili się w odstępie zaledwie jednego roku, ale artystycznie byli jak ogień i woda. Constable, admirator realizmu, z nostalgią malował sielskie krajobrazy i wyidealizowane miejsca, które kochał. Turner zaś szukał wrażeń, impresji, tworząc nastrojowe wizje, pełne płomiennych zachodów słońca i gwałtownych żywiołów. Jednego uznaje się za arcymistrza pejzażu w stylu tzw. realizmu melancholijnego, a drugiego za prekursora impresjonizmu. Obaj malarze przez całe życie ze sobą rywalizowali, a krytycy tamtych czasów z fascynacją obserwowali to starcie tytanów o skrajnie odmiennych temperamentach.

Przewodnikami po tej fascynującej historii, a zarazem wystawie o tytule „Turner & Constable. Rywale i wizjonerzy”, są wybitni eksperci i kuratorzy z Tate Britain, którzy w przystępny sposób odsłaniają kulisy pracy obu artystów. Twórcy cyklu „Exhibition on Screen” uzyskali ekskluzywny dostęp do prywatnych szkicowników i osobistych przedmiotów Turnera i Constable’a, oferują więc kinowym widzom intymny wgląd w ich życie. Dzięki detalom widocznym w zbliżeniach na wielkim ekranie widzowie mają niepowtarzalną okazję odkryć nieco inne niż powszechnie znane oblicza tych rywalizujących ze sobą artystów.

Bilety:

• Zwiedzanie historycznych przestrzeni Zamku – wstęp wolny
• Galeria Fotografii pf: zwiedzanie wystawy Mii Dudek „Saturation / Zawilgocenie” – wstęp wolny
• Zwiedzanie wystawy „AI – Algorytmy Iluzji” – 7 zł
• Program specjalny: Zamkowa noc z robotyką i nie tylko – wstęp wolny
• Kino Pałacowe: Seanse z cyklu „Wystawa na Ekranie” – 15 zł

Godziny otwarcia placówki w czasie Nocy Muzeów: godz. 12:00 – 24:00 (sprzedaż biletów do godz. 23:00)

Wykonawca / Organizator:

Centrum Kultury Zamek w Poznaniu

Turner & Constable. Przełomowa wystawa